به گزارش گیل نوین؛به نقل از پایگاه اطلاع‌رسانی دانشگاه علوم پزشکی گیلان (گیل‌وب‌دا)؛ پت اسکن یا توموگرافی انتشار پوزیترون (Positron Emission Tomography) یک روش تصویربرداری پزشکی هسته‌ای است که به پزشکان اجازه می‌دهد تا فعالیت‌های بدن را در سطح سلولی مشاهده کنند. این روش، برخلاف روش‌های تصویربرداری مانند رادیوگرافی، سی‌تی‌اسکن وام آر آی که ساختارهای آناتومیکی بدن را نشان می‌دهند، فعالیت‌های متابولیکی و فیزیولوژیکی را به تصویر می‌کشد.
در پت اسکن، به بیمار یک ماده رادیواکتیو تزریق می‌شود که به اندام یا بافت مورد نظر متصل می‌شود. این ماده رادیواکتیو، پوزیترون‌هایی منتشر می‌کند که با الکترون‌های بدن برخورد کرده و پرتوهای گامایی تولید می‌کنند. این پرتوها توسط دستگاه پت اسکن تشخیص داده شده و به تصاویر سه‌بعدی تبدیل می‌شوند.
حال اما قرار است این دستگاه به‌روز و دقیق تشخیصی در مرکز آموزشی و درمانی رشت نصب شود تا مانع از انتقال بیماران به پایتخت و سایر استان‌های کشور شود. دستگاهی که بیش از هزار میلیارد ریال هزینه خرید و راه‌اندازی داشته و به زودی در اختیار مردم گیلان قرار خواهد گرفت.
از ویژگی‌های دستگاه پت اسکن می‌توان به ارائه اطلاعاتی مهم همچون فعالیت سلولی، جریان خون و متابولیسم است. از این دستگاه جهت تشخیص، تعیین مرحله و ارزیابی پاسخ به درمان سرطان، ارزیابی عملکرد قلب، تشخیص بیماری‌های عروق کرونر و ارزیابی آسیب‌های قلبی، تشخیص بیماری‌های مغزی مانند آلزایمر و پارکینسون، تشخیص عفونت‌ها در بدن استفاده می‌شود.
این دستگاه تشخیصی دارای مزایایی همچون دقت بالا، غیرتهاجمی بودن (بدون درد) و سرعت بالا و در دسترس بودن نتایج است.
راه‌اندازی دستگاه پت اسکن اما نیازمند ایجاد زیرساخت‌های بسیار دقیق، پرهزینه و البته حساسی است. جهت ایجاد زیرساخت‌های نصب این دستگاه، باید ۵ مرحله اولیه محل استقرار دستگاه، سیستم‌های تهویه، سیستم‌های محافظتی، تجهیزات جانبی و همچنین تأمین آب و برق را در نظر گرفت.
محل استقرار دستگاه: محل استقرار دستگاه شامل ۳ بخش اتاق پت اسکن، اتاق کنترل و اتاق انتظار بیمار است. اتاق پت اسکن باید فضای لازم جهت قرارگیری دستگاه پت اسکن و تخت بیمار را داشته و مهم‌ترین بخش آن رعایت دقیق ایمنی تشعشعات، عایق‌بندی اتاق است. همچنین اتاق کنترلی مجزا برای اپراتور دستگاه مورد نیاز است و فارغ از آن فضایی نیز به‌عنوان اتاق انتظار بیماران قبل و بعد از انجام اسکن نیاز است تا ایجاد شود.
سیستم‌های تهویه: در خصوص سیستم‌های تهویه محل نصب دستگاه نیاز دقت فراوان و رعایت اصول استاندارد است. بر همین اساس می‌بایست سیستم تهویه به‌گونه‌ای طراحی شود که هوای آلوده به مواد رادیواکتیو را به طور کامل از اتاق پت اسکن خارج کرده و هوای تازه را جایگزین کند، همچنین برای تصفیه هوا و حذف ذرات رادیواکتیو، استفاده از فیلترهای HEPA ضروری است.
سیستم‌های محافظتی: یکی از مهم‌ترین بخش‌های ایجاد زیرساخت‌های نصب دستگاه که بارها مورد بررسی دقیق قرار می‌گیرد، سیستم‌های محافظتی است، به این‌گونه که جهت محافظت از کارکنان و سایر افراد در برابر تشعشعات، استفاده از سپرهای سربی در اطراف دستگاه و دیوارهای اتاق پت اسکن ضروری بوده و سیستم‌های هشدار برای اطلاع‌رسانی در صورت بروز هرگونه مشکل یا نشت مواد رادیواکتیو می‌بایست در این محل نصب شوند.
تجهیزات جانبی: از دیگر الزامات ایجاد زیرساخت‌های نصب دستگاه پت اسکن تهیه تجهیزات جانبی شامل تخت مخصوص انجام اسکن، سیستم سخت‌افزار و نرم‌افزار مناسب رایانه‌ای جهت کنترل دستگاه، پردازش تصاویر و ذخیره‌سازی داده‌ها و همچنین ژنراتور جهت تولید مواد رادیواکتیو مورد استفاده در پت اسکن، نیاز است.
تأمین برق و آب: دستگاه پت اسکن به برق پایدار و با کیفیت و به جهت خنک‌کاری دستگاه و برخی از تجهیزات جانبی، به تأمین آب نیازمند است.
دستگاه پت اسکن اما فارغ از این مباحث نیازمند زیرساخت‌های بتنی است. موضوعی که دارای اهمیت بسیار زیادی است.